پارچههای اصیل ایرانی که از گذشتههای دور به دست زنان و مردان هنرمند ایرانی به صورت دستباف و یا با کمک دستگاههای ابتدایی بافته میشود، دارای ویژگیهای خاصی است. این پارچهها در گذر زمان همیشه تغییر و تحولاتی در طرح و رنگ پیدا کردند که علت آن تغییر حکومتها و نگرش مردم و… بود. در ادامه به این موارد اشاره میکنیم:
- پارچه بافی مانند قالیبافی هنری خلاقانه است که از ابتکارات بافنده سرچشمه میگیرد. اما در دورههای مختلف، طرحها و نقوش متفاوتی مورد توجه قرار میگرفتند. به طور مثال در زمان ساسانیان نقوش حیوانی و گیاهی، اشکال هندسی، نقوش قرینه بیشتر مورد توجه طراحان بود و بازرگانان به این نقوش بیشتر علاقه داشتند.
اما با ورود اسلام طرحهای نباتی و خط کوفی مورد توجه قرار گفت. همچنین در دوره صفویه طرحهای مینیاتوری و نمایشی از باغ و گل و منظره همراه با جانداران در نقوش پارچه بافان ایرانی دیده میشد.
- در تمام ادوار در ایران، پارچههایی با کاربردهای مختلف و مصارف متفاوت زندگی بافته میشود و در همه دورههای تاریخی این هنر استفادههای زیادی داشت. اما در دوره صفویه تحولات بسیاری پیدا کرد و صنعت نساجی و پارچه بافی به شکل چشمگیری رشد کرد.
- هنرمندان ایرانی همیشه کیفیت را در تولید پارچهها رعایت میکنند و این کیفیت در بافت، مواد اولیه، رنگرزی و حتی نوع نقوش دیده میشود.